Porady

Dieta w trakcie chemioterapii i radioterapii

Najważniejsze aspekty diety w trakcie chemioterapii i radioterapii przedstawiono poniżej:
1. Dieta powinna być łatwostrawna, możliwie jak najbardziej urozmaicona,
a produkty dostarczające białka powinny znajdować się w każdym posiłku (chude mięso, chude ryby, chude mleko i przetwory mleczne, jaja, produkty zbożowe);
2. Zwiększ ilość warzyw i owoców (przynajmniej 500 g dziennie), staraj się zjadać chociaż połowę z nich w postaci świeżej, ale jeśli powoduje to jakieś dolegliwości należy je gotować lub sporządzać z nich zupy, musy, soki przecierowe, kisiele itp.;
3. Na około dwie godziny przed planowanym zabiegiem chemioterapii lub radioterapii i bezpośrednio po nich powstrzymaj się od spożywania pokarmów, zmniejszysz ryzyko wystąpienia nudności i wymiotów;
4. Unikaj spożywania surowego mleka, zastępuj je fermentowanymi napojami mlecznymi. Jeśli w okresie leczenia wszystkie produkty mleczne są źle tolerowane, należy je czasowo wyłączyć z diety – częściej zdarza się to
w przypadku radioterapii;
5. Ogranicz ilość tłuszczu w diecie (wybieraj chude produkty, do gotowych potraw dodawaj niewielkie ilości oleju rzepakowego, lnianego lub oliwy
z oliwek, nie spożywaj czekolady, słodyczy);
6. Jeśli chudniesz, staraj się jeść częściej, w przerwach pomiędzy posiłkami zjadaj drobne przekąski (owoce, jogurty, budynie, kisiele, kanapki), wspomagaj dietę przeznaczonymi do tego celu preparatami odżywczymi;
7. Przygotowuj małe porcje jedzenia, gotowe do spożycia w każdej chwili, gdy nabierzesz na to ochoty. Można je przechowywać w lodówce lub mrozić przez krótki czas. Przydadzą się, gdy nie będziesz mieć ochoty na gotowanie;
8. Jeśli odczuwasz wstręt do jedzenia powinieneś spożywać niewielkie posiłki będące skondensowanym źródłem energii i niezbędnych składników. Taki efekt osiągniesz dodając do zup i sałatek warzywnych kasze, ryż, makaron, ziemniaki, mięso lub jajka. Można także dodać niewielką ilość oleju rzepakowego lub masła. Do deserów i twarożków dodawaj mielone orzechy
i suszone owoce. Pomiędzy posiłkami możesz spożywać preparaty odżywcze przeznaczone do uzupełniania diety osób z chorobą nowotworową. Niektóre
z nich są dostępne w postaci proszku, który również można dodawać do potraw;
9. W przypadku niechęci do spożywania mięsa lub ryb należy je zmielić
i dodawać do potraw (np. do zup, sosów, sałatek itp.). Mięso czerwone zastąp drobiowym, na ogół jest ono lepiej tolerowane;
10. Metaliczny posmak mięsa neutralizuj poprzez dodatek ziół i przypraw, świeżego ananasa, soku z cytryny, sosów warzywnych, żurawiny i borówki lub marynowanie w oliwie i ziołach przed przyrządzeniem;
gdy potrawy są przestudzone lub nawet chłodne, odczuwanie zmiany smaku
i zapachu oraz nudności jest nieco mniej nasilone;
11. Unikaj spożywania ulubionych potraw przed zabiegami leczniczymi,
w przeciwnym razie może wytworzyć się niechęć do nich, gdyż mogą się kojarzyć z leczeniem;
12. Zwiększ ilość napojów, jeśli występują u Ciebie problemy z nadmierną suchością w jamie ustnej, wymioty, zaparcia i biegunki;
13. W przypadku zaparć spróbuj stopniowo zwiększyć w diecie ilość pełnoziarnistego pieczywa, płatków zbożowych, otrąb, grubych kasz, brązowego ryżu oraz surowych warzyw, owoców świeżych i suszonych (śliwki, morele, jabłka). Gdy zwiększasz udział produktów o dużej zawartości błonnika pokarmowego, niezbędne jest równoczesne zwiększenie ilości wypijanych napojów (dodatkowo 3-4 szklanki);
14. Jeśli masz problem z biegunkami, powinieneś przez 1-2 dni stosować kleiki
i płyny. W przypadku uzyskania poprawy stopniowo zacznij włączać pokarmy stałe, na początek niewielkie ilości, co 2-3 godziny – gotowany ryż biały, gotowane ziemniaki i marchew, musy z bananów, brzoskwiń lub pieczonych jabłek, gotowane na miękko jajko, chude mięso gotowane, łagodnie przyprawione zupy. Wyklucz żywność zawierającą sorbitol, który ma działanie przeczyszczające (m.in.: słodziki, gumy do żucia, słodycze, napoje, pieczywo, dżemy, galaretki, płatki śniadaniowe, produkty dla osób z cukrzycą) – sprawdzaj skład produktów przed zakupem. Jeśli przyczyną biegunki są mleko i jego przetwory, wyklucz je do czasu ustabilizowania pracy jelit. Surowe warzywa i owoce zastąp gotowanymi; przeciwwskazane są buraki czerwone, warzywa kapustne i cebulowe, śliwki, owoce cytrusowe i suszone, sok jabłkowy i gruszkowy;
15. Gdy pojawiają się trudności z połykaniem i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, należy wszystkie potrawy spożywać w postaci półpłynnej (miksować
i rozprowadzać wodą, bulionem). Konieczne jest również wykluczenie z diety wszystkich produktów suchych, o ostrych krawędziach i chrupiących. Podobne zalecenia mają zastosowanie w przypadku diety osób po przebytej całkowitej resekcji żołądka, zwłaszcza, gdy ubytki w uzębieniu uniemożliwiają dokładne gryzienie;
16. Do potraw, które wydają się gorzkie lub kwaśne możesz dodać odrobinę miodu lub dojrzałe owoce;
17. Nudności czasem mijają po zjedzeniu niewielkiej ilości czegoś kwaśnego (kiszona kapusta lub ogórki). Do napojów można dodawać sok z cytryny lub imbir;

Tekst został zaczerpnięty z poradnika Żywienie a choroba nowotworowa wydanego przez Fundację „Tam i z Powrotem”, partnera kampanii ,,Wykorzystaj czas na życie”.
Cała treść poradnika dostępna na stronie:
www.programedukacjionkologicznej.pl